Σπίτι Ν. Γολεγού - Λεωνίδιο

File Size Description
Thumbnail
284.67 kBΣπίτι Ν. Γολεγού. Αριστερά: κάτοψη ορόφου, Δεξιά: πρόσοψη.
Thumbnail
193.42 kBΣπίτι Ν. Γολεγού. Εσωτερικό στη μπάζ'η(υποδοχή) δεξιά.
Title: Σπίτι Ν. Γολεγού - Λεωνίδιο
Other Titles: Τύπος σπιτιού από τη Δυτική Στερεά Ελλάδα
Authors: Δημήτρης Φιλιππίδης
Keywords: Σπίτι Ν. Γολεγού - Λεωνίδιο
Τύπος σπιτιού από τη Δυτική Στερεά Ελλάδα
Issue Date: May-2015
Publisher: Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική - Μέλισσα
Citation: Δημήτρης Φιλιππίδης
Abstract: Στην μετεπαναστατική αρχιτεκτονική στην Κυνουρία είναι αρκετά διαδεδομένος ένας τύπος σπιτιού που συναντιέται στη δυτική Στερεά Ελλάδα. Το σπίτι του Ν. Γολεγού στο Λεωνίδιο ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Η σημαντική διαφορά βρίσκεται στον όροφο, οπού κανείς μπαίνει σε έναν προθάλαμο με τρεις πόρτες για τη γωνιά, τον οντά(μικροσκοπικό χώρο στο μέσο) και τη μπαζ'η (υποδοχή) δεξιά. Ο νέος χώρος που προστέθηκε στην παλιότερη διάρθρωση του αγροτικού σπιτιού, ο οντάς, χρησιμοποιείται ως αποθήκη, για τον αργαλειό και σπανιότερα για κοιτώνας. Ολόκληρο το ισόγειο καλύπτεται με καμάρα και δεν έχει διαφορά στάθμης στο δάπεδο(Πιο πρόσφατη εξέλιξη είναι η κατάργηση της, με ξύλινο πάτωμα). Δίπλα στο απαραίτητο ξουστάγι βρίσκεται συχνά η στέρνα, με κυλινδρικό στόμιο και χτισμένη προέκταση του ισογείου (Στα αγροτικά σπίτια η στέρνα σκάβεται στο χώμα). Πολλές φορές το ισόγειο μετατρέπεται σε μόνιμη κατοικία, οπότε διαρρυθμίζεται ανάλογα. Κατασκευαστικά το σύνολο είναι πολύ επιμελημένο, με μεγάλα δίφυλλα παράθυρα και πόρτες, όπου διακρίνονται σαφείς κλασικιστικές επιδράσεις, σανίδωμα στην οροφή με φαρδιές τάβλες με ενδιάμεσα αρμοκάλυπτρο και ένα τυποποιημένο νεωτερικό τζάκι με χωνευτή καμινάδα. Εδώ διακρίνεται η γζ'ηπίδα (γρηπίδα), δηλαδή η αντικατάσταση του γείσου της στέγης με μία λοξή προς τα έξω απόληξη των περιμετρικών τοίχων, ώστε να προστατεύονται από τα νερά.(Δεν έχουν όλα τα σπίτια γζ΄ηπιδα. Στον Πραστό είναι άγνωστη, στο Παράλιο Άστρος-που χτίστηκε μετά την επανάσταση μόνο ένα κτίσμα έχει. Στο Λεωνίδιο ορισμένοι πύργοι του 19ου αιώνα και μερικά μικρότερα διώροφα την έχουν. Το στοιχείο αυτό δε μοιάζει να προέρχεται από την Αρκαδία, αλλά αγνοείται η προέλευση του).
Description: Ατός ο τύπος του σπιτιού υπάρχει σε μεγάλη αφθονία και παραλλαγές (σχήμα Γ με μικρές ή μεγάλες κεραίες, υπερυψωμένος με ημιυπόγειο), αλλά και συχνά σε αισθητά μεγαλύτερο μέγεθος από του Ν. Γολεγού. Πρόκειται για τον πιο διαδεδομένο τύπο σπιτιού στο Λεωνίδιο, που με αρκετή ακρίβεια μπορεί να τοποθετηθεί στο τελευταίο τέταρτο 19ου αιώνα και μετά. Γίνεται μία θαυμαστή μίξη κλασικιστικά στοιχεία, συχνά φερμένα από το εξωτερικό, ώστε να προκύψει μία ιδιαίτερη σύνθεση της οποίας τα ίχνη είναι σκορπισμένα στην Πελοπόννησο, από την Ύδρα ως την Κυπαρισσία. Παρόλα αυτά, τα αστικά αυτά σπίτια δε χάνουν ποτέ τη σύνδεση με τα παλιότερα "αγροτικά" τους πρότυπα, τα οποία κάποτε διαδέχτηκαν. Τέλος, δεν έπαψαν να χτίζονται και νεώτερες οικοδομές με το γνωστό τρόπο των Λαγκαδιανών μαστόρων, με τονισμένα γκωνάρια από διαφορετικού χρώματος πέτρες, ως τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, πράγμα που συνέβαλε στη μορφολογική ενοποίηση της Κυνουρίας με την υπόλοιπη Αρκαδία.
Appears in Collections:ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.